Бӱгӱн, тулаан айдыҥ 17-чи кӱнинде атту-чуулу алтай кайчы Николай Улагашевич Улагашевтыҥ чыкканынаҥ ала 165 jылдыгы.
Тулаан ай. Карлар чаҥкырайып, тамчылар jымыражып, мӧштӧрдиҥ будактарында чичкечек тоштор мызылдажып, арай шыҥыража берген ӧй. Сары-Кокшо деп jерде, кӱзен сӧӧктӱ аҥчы-кайчы Улагаштыҥ айылында уул бала чыккан. Jаан jаштулардыҥ айтканыла болзо, кабайлу болгон айылдыҥ эжигин озо ло баштап орус кижи ачкан. Ады – Николай. Ада-энениҥ jаҥдаган jаҥыла, айылчы кижиниҥ адыла Улагаш уулчагын Николай – Мыклай деп адап салган.
Улагаш jаан кайчы-чӧрчӧкчи кижи болгон дежер. Аҥдап-куштап барза, уулчагын кожо апарар, эҥирде каҥыл мӧштиҥ тӧзинде, оттыҥ jанында, кайкамчылу чӧрчӧктӧр айдар, кайлаар.
Он алты jаштуда Мыклай (Николай), кӧстиҥ кӧжӧгӧ оорызынаҥ оорып, эки кӧстӧҥ отур калган. Ак-jарык jылыйып, ай караҥуй тура берген. Jе Николай ойгор кӧгӱстӱ, баатыр бӱдӱмдӱ кижи болгон. Кӧстӧ от ӧчӱп те калза, кӧгӱсте отты кем ӧчӱрер? Jе кеен чӧрчӧктӧр, ат-нерелӱ баатырлардыҥ jӱрӱми, алтай албатыныҥ канча чактардыҥ туркунына кичееп, jарандырып, jаркындалтып келген илби-тармалу сӧзи караҥуй тӱнди ӧдӧргӧ, jылдысту теҥерини, айлу-кӱндӱ Алтайды кӧрӧргӧ болушкан деп айдар керек.
Ол узун тӱндерде чӧрчӧктӧр айдатан, тӱште иштенетен. Николай Улагашевич ат-нерелӱ баатырлар керегинде, олордыҥ тегин кижи учун, албаты учун тартыжулары керегинде чӧрчӧктӧрди айдарын сӱӱйтен. «Малчы-Мерген», «Козын-Эркеш», «Ак-Бий ле оныҥ билези», «Сынару».
Николай Улагашевич улу алтай кайчы. Ончо алтай кайчылардаҥ алтай литературага эҥ озо jаркынду ӱндӱ, какамчылу чӧрчӧктӧрлӱ кирген кижи.
Аржан Адаровтыҥ бичимелинеҥ алынган ӱзӱк
Алтайдыҥ Чолмоны, 2001 jыл
.
